Steeds meer mensen worden flexitariër. Vanuit humaan oogpunt, vanwege gezondheidsredenen of misschien omwille van het milieu. Sophie van den Berg merkt dat heel goed in de winkel. Want bij Slagerij Van den Berg wordt het steeds drukker…. Huh?! Blijkbaar willen we de paar dagen dat we wel vlees eten, goed vlees eten. We willen weten waar het vandaan komt en we willen dat de dieren het goed hebben gehad. Voor dit blog trek ik mijn laarzen aan en kom ik erachter hoe de kringloop van Slagerij Van den Berg er uitziet.

Grilworst van Slagerij van den Berg

Doe mij maar een half onsje dun gesneden

Altijd als je naar binnen kijkt bij Slagerij Van den Berg is het druk. Met een verbazingwekkende snelheid wordt de ene na de andere klant geholpen. Wie is er dan aan de beurt? Het werkt niet op volgorde van nummer. In overleg wordt er altijd wel iemand naar voren geschoven. Je hoeft nooit lang te wachten. Ook al bestelt de oudere dame voor je van alle soorten vleeswaren een half onsje, dun gesneden. Of wil die andere mevrouw dat de slager de vetrandjes van het vlees afsnijdt. Tevergeefs doet Rob een poging uit te leggen, dat dat echt heel zonde is van het vlees. Maar hij doet het wel. Ondertussen staan er een aantal kinderen luidruchtig in de pannen te roeren in het mini keukentje en iedereen bemoeit zich met iedereen als de roddels van het dorp de revue passeren. Er is geen tijd om je sociale netwerk op je mobiel te checken tijdens het wachten. Want jouw sociale netwerk is ‘alive and kicking’ bij de slager!

‘Anders nog iets?’ ‘Ja nog een stuk grilworst graag. Doe eigenlijk maar een hele.’ Want de grillworst is nergens lekkerder. In sommige families kun je beter met een grilworst van Slagerij Van den Berg aan komen, dan met flesje wijn.

Voor het blog met

Het vlees in de vitrine bij Slagerij Van den Berg is verantwoord toch? Vandaag drink ik koffie bij Sophie, de vrouw van de slager. Ik vraag haar het hemd van het lijf en ze heeft bijna overal een antwoord op. De antwoorden die ze niet heeft, krijg ik later door ge-appt. Vervolgens trek ik mijn laarzen aan voor een kijkje in de stal bij Rob.

Rund van Slagerij van den Berg Voorhout

Wat voor een vlees zit er in de kuip?

Eigenlijk is Rob van den Berg slager. Een uit de hand gelopen hobby zorgt ervoor dat hij ook zo’n beetje boer is. Ik ontmoet hem zondag in de stal in de Elsgeesterpolder. Er lopen nog drie banjers in overall en laarzen rond. Zwarte vegen op hun gezicht en een ontzettend ondeugende glimlach. Rob zijn vader hield op dit stukje land al koeien. Rob vertelt dat ze vroeger gewoon naar de markt in Leiden gingen om een koe te kopen. Tegenwoordig wordt er in onze streek nog maar weinig vee voor vlees gehouden. Bovendien, geeft Rob aan, dat hij precies wil weten ‘wat voor een vlees hij in de kuip heeft’. Hij vind het belangrijk dat de koeien in alle rust groot en sterk kunnen worden. En dat dat zo veel mogelijk op de natuurlijke wijze met natuurlijke voeding gebeurt. Want dat proef je! Dit weet je pas zeker als je je eigen vee hebt. De passie voor goed vlees, heeft er toe geleid dat Rob zo langzamerhand niet meer genoeg heeft aan de huidige stal in de Elsgeesterpolder.

Kalven

De koeien van Rob van den Berg staan nietsvermoedend te grazen in de weilanden van Voorhout. De trein van en naar Leiden dendert met enige regelmaat langs. Het zijn geen originele dikbillen. Die zijn dusdanig doorgefokt dat ze nog maar nauwelijks op hun poten kunnen staan. Rob heeft zogezegd ‘luxe koeien’. Op het moment is hij bezig met een ras uit Frankrijk dat op de natuurlijke wijze kan kalveren. De bevruchting vindt  ook op de natuurlijke manier plaats. De kinderen van Rob hebben ieder een kalf toegeëigend. Vol trots worden ze aan me geshowd. Het kalf is zo gewend aan de kinderen dat de jongens gewoon op de rug van de koe kunnen klimmen. Rob kijkt er naar en schudt lachend zijn hoofd. Ik vraag of ze het niet zielig vinden als hun koe uiteindelijk wordt geslacht. Ja zegt de jongste, dat vindt hij wel zielig. Gelukkig gaan de koeien zes jaar mee en dat duurt nog onvoorstelbaar lang voor de jongens.

84D2D901-2F3D-40CC-A668-1C3F21DA0FA9

Stallen

Koeien zijn graag buiten. Maar als het te koud of te nat wordt, gaan de dieren op stal. De ruimte in de stal is lastig in cijfers uit te drukken. Dat is namelijk afhankelijk van de grootte van het dier. Bovendien wisselen de dieren nog wel eens van plek en kunnen ze regelmatig even naar buiten. In een groot deel van de stal is daglicht aanwezig. De dieren staan op een dichte vloer met stro.

Voeding

De kalfjes blijven de hele zomer bij de moeder in de wei. Daar drinken ze moedermelk. Net als voor baby’s, is dit ook voor het kalfje het beste. Hierdoor krijgt het antistoffen van de moeder mee en groeit het tot een sterk dier. Verder eten de dieren het gras van het land. Met de juiste certificaten mag Rob van den Berg straks zelf spuiten tegen onkruid.  Om het zoveel mogelijk biologisch te houden, wordt dit dan alleen op de plaatsen gedaan waar er overlast van onkruid is. Naast gras worden de dieren bijgevoerd met oud brood,  groenteresten uit de streek en als dat niet meer genoeg is met geperst voer.

Gezondheid

Sophie herinnert zich dat er vroeger in de stallen bij haar ouders veel meer antibiotica werd gebruikt. Vooral om ziekten te voorkomen. Dat was heel gebruikelijk in die tijd. Nu wordt er steeds meer uitgegaan van het natuurlijke afweersysteem van de dieren zelf. Net als bij mensen, wordt het alleen toegediend als het eigen afweersysteem niet voldoende is. Het antibiotica moet het lichaam volledig uit zijn voordat het dier geslacht wordt. Een slager herkent vlees met antibiotica meteen. Dit is niet lekker. Een kwaliteitsslager zal dit dus niet gebruiken. Als een biologische koe, meer dan drie keer met antibiotica is behandeld, dan mag het niet meer als biologisch worden verkocht. Het krijgt dan bijvoorbeeld twee sterren in plaats van drie.

Hormonen mogen in Nederland niet gebruikt worden als dit voor de groei van het dier is. Wel mag dit als geneesmiddel gebruikt worden bij ziekten. Mogelijk zit hier wat ruimte, waardoor boeren het misschien wat makkelijker gebruiken. Elke dag dat een koe op stal staat, kost het namelijk geld voor de boer. Net als met antibiotica, herkent een slager hormonenvlees direct. De kwaliteit is veel minder. Daarom wil Rob ook liever geen vlees van vreemde boeren. De koeien van Rob van den Berg worden niet opgejaagd met hormonen. Een koe is 5-6 jaar oud als ze naar de slacht gaan.

Over smaak valt niet te twisten

Sofie vertelt dat ze in het begin moest wennen aan de smaak van het vlees van Rob van den Berg. Toen ze elkaar net leerden kennen, maakte Rob rundvlees voor haar klaar. Dat smaakte anders dan bij haar ouders thuis. Ze moest zich natuurlijk niet zo aanstellen van Rob ;-). Maar het klopte wel. Bij Sofie thuis hielden ze namelijk stieren voor het rundvlees. Van den Berg gebruikt alleen de koeien voor het rundvlees. ‘Je moet dan als slager niet ineens stierenvlees verkopen,’ zegt Sophie. Dat zijn de Voorhouters niet gewend. Noordwijkerhouters daarentegen zijn juist wel weer gewend aan stierenvlees. Want daar zit een slager die alleen stierenvlees verkoopt.

Feiten en cijfers

De schijf van vijf adviseert aan eiwitten per dag: 100 gram vlees of  vis of 25 gram ongezouten noten of  125g peulvruchten of 2 eieren.  Voor kleine kinderen is de helft voldoende (2). Het voedingscentrum adviseert om niet dagelijks vlees te eten. De huidige vleesconsumptie is voor mens, dier en milieu niet houdbaar. Toch werd er in 2016 in Nederland gemiddeld bijna de helft meer vlees gegeten dan aanbevolen (3). De hoeveelheid vlees die we in Nederland aten nam een hele tijd af, maar is in 2016 gelijk gebleven.

Het Beter Leven keurmerk is een Nederlands keurmerk ingesteld door de dierenbescherming. Wist je dat het Beter Leven keurmerk werkt met sterren? Hoe meer sterren er ingekleurd zijn, hoe diervriendelijker het vlees is. 2 sterren is ongeveer gelijk aan scharrelvlees. 3 sterren is ongeveer gelijk aan biologisch vlees. Er is afgesproken dat per januari  2016 alle grote supermarkten alleen nog vlees met minimaal 1 ster verhandelen. Heb jij er wel eens op gelet? Het Beter Leven Keurmerk heeft dankzij de supermarkt een enorme spurt gemaakt. De lat voor boeren om om te schakelen naar meer diervriendelijkheid lag met dit sterrensysteem niet meteen ‘te’ hoog. Waardoor het voor boeren gemakkelijker was om de eerste stap naar 1 ster te zetten. Ook voor de consument bleef de prijs van het vlees hierdoor acceptabel.

Totaal gingen we in 2016 in Nederland 26% meer voedsel kopen met een duurzaamheidskeurmerk. Vooral het keurmerk Beter Leven groeide dus. Met meer dan 99%. 2016 is ook het jaar dat ‘diervriendelijk vlees’ is uitgeroepen tot de meest irritante uitdrukking door het Nederlands Taal Instituut.

Door de sterk groeiende vraag naar biologisch in binnen- en buitenland neemt de behoefte aan groei van het biologische areaal in Noordwest Europa sterk toe. Nederland loopt qua aandeel van biologische landbouw fors achter ten opzichte van de rest van Europa; 3,1% tegenover gemiddeld 6,2% in de rest van de EU-landen. (7)

Er wordt geschat dat ongeveer 4 tot 5% van de Nederlandse bevolking vegetarisch is. Ongeveer 1% hiervan is zelfs veganistisch. Dat betekent dat je helemaal geen dierlijke producten gebruikt. Dus ook geen ei, geen melk, geen kaas en geen leer. Flexitariërs zijn mensen die niet dagelijks vlees of vis eten. Dit doen ongeveer 60% van de Nederlanders. 50% van der Nederlanders eet zelfs maar drie of nog minder dagen vlees. (8)

Hachee van Slagerij van den Berg Voorhout

Welk keurmerk krijgt het vlees van Slagerij van den Berg?

Je zou denken dat met al die promotie om minder vlees te eten, het slechte tijden zijn voor de slager. Niets is minder waar voor Van den Berg. Door de campagnes rondom minder vlees eten en het gebruik van ‘diervriendelijk’ vlees, is het bij Van den Berg juist drukker geworden. Want de dagen dat we wel vlees eten, eten we graag ‘goed’ vlees.

Slagerij Van den Berg is een ‘Gildeslager’. Deze naam mag je dragen als je een belangrijk deel van het aanbod zelf produceert. Bij Van den Berg is dit tussen de 80% en 90%. Het vlees draagt verder geen keurmerk. Keurmerken vragen om een uitgebreide administratie. Dat moet ook wel, want je moet je keurmerk wel aantoonbaar kunnen maken. Mijn ervaring is dat koks liever in pannen roeren, bakkers staan liever met hun kop in de deegkuip en slagers staan liever achter het hakblok. Grote bedrijven kunnen de administratie rondom keurmerken overlaten aan kwaliteitsmanagers. Voor kleine bedrijven is dit lastiger. Een klein bedrijf kan dus gerust wel aan het keurmerk voldoen, maar doordat het niet voldoende aantoonbaar is, mag het keurmerk niet dragen.

Voor dit blog kijk ik naar de meest voorkomende keurmerken. Scharrelvlees is ongeveer gelijk aan het Beter Leven keurmerk met 1 of 2 sterren. Biologisch vlees is ongeveer gelijk aan het Beter Leven Keurmerk 3 sterren. Voor biologisch geldt als extra norm, dat het voer ook volledig biologisch moet zijn (1,2). Het is lastig om concrete normen te vinden voor de verschillende typen vlees. De website van het voedingscentrum meldt andere feiten dan de website van de dierenbescherming. Bovendien beperken de websites zich voornamelijk tot termen als ‘minder’, ‘ongeveer’ en ‘minstens’.

Tabel keurmerk Slagerij van den Berg Voorhout

Met deze feiten op een rijtje, denk ik dat Voorhout met een goed geweten vlees kan blijven eten. En vooral lekker vlees. Van Sophie krijg ik een kilo rundvlees meer naar huis om hachee van Sophie en Rob te maken. Speciaal voor mijn volgers het recept online: Goedleven hachee van Rob en Sophie

Rob en Sophie, bedankt voor de openhartigheid, jullie tijd en het recept.

Met de groe(n)ten uit Voorhout,

To Maat.

visie en missie

Bronnen

  1. https://beterleven.dierenbescherming.nl/
  2. Voedingscentrum
  3. Wakkerdier.nl
  4. www.Skal.nl
  5. Katja Logatcheva, Wageningen University & Reasearch, Monitor Duurzaam Voedsel 2016,
  6. Ida Terluin, David Verhoog, Hans Dagevos, Peter van Horne en Robert Hoste, Wageningen University & Reasearch,Vleesconsumptie per hoofd van de bevolking in Nederland, 2005-2016,
  7. Bionext, trendrapport 2016, Ontwikkeling biologische landbouw en voeding Nederland, oktober 2017
  8. Nederlandse Vegetariersbond, Sytske de Waart, CONSUMPTIECIJFERS EN AANTALLEN VEGETARIËRS, Maart 2017

Een reactie op “Goedleven rundvlees uit Voorhout

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s