Illegale goudvis

Thuis aten we geen vis. Mijn vader had namelijk slechte herinneringen aan vis, omdat mijn oma de vis altijd gaar kookte tot een of andere niet te kauwen droge smurrie met vissmaak. Bovendien heeft een niet nader te noemen familielid een enorme angst voor vissen. Ondanks onze redelijk vrije opvoeding, mochten we daar geen grappen over maken.

Op een dag had ik een goudvis gekregen van een schoolvriendin. Van haar kluisje op school ging hij naar mijn kluisje. Thuis borg ik hem zorgvuldig op in de kast. Ik was bang dat de goudvis zou worden afgewezen, omdat ik namelijk nooit een legale verblijfsvergunning had aangevraagd. Best wel zielig, maar de kast mocht open als ik op mijn kamer was. Op een dag had hij toch het loodje gelegd. Dus heb de vis in de wc gegooid. Nou wil het ongelukkige feit dat er net iemand voor me naar het toilet was geweest en de bak met spoelwater nog niet was volgelopen. Doortrekken ging nog even niet. Terwijl de vis opgebaard lag in de afvoer putje van het toilet, kon ik mooi even andere dingen doen. Waarschijnlijk boterhammen smeren, omdat ik op die leeftijd last had van chronische honger. In ieder geval had ik nooit meer aan die opgebaarde vis gedacht, totdat het hele huis werd opgeschikt door gekrijs. We kijken elkaar verschikt aan. ‘Ooo shoot, de vis’. Ik voel al het bloed uit mijn gezicht wegtrekken.

Het ergste was dat de vis pas na het plassen werd ontdek. De stille oorlog duurde twee dagen. Ik heb moeten praten als Brugman, om er voor te zorgen dat het voor mijn ouders verzwegen werd. Mijn niet nader te noemen familielid had er een trauma bij, maar ook een chantagemiddel, waar ze nog jarenlang op kon teren.

red fish

Vis op tafel

Het tij zonder vis keerde enige jaren later, toen mijn oom een herseninfarct kreeg. Last van te hoge cholesterol bleek een familiekwaal. Het advies was om meer onverzadigd vet te gaan eten. Onverzadigde vetten komen voor in plantaardige producten en vis. Gebruik olijfolie in plaats van boter en vis in plaats van vlees. Het advies is om minimaal een keer per week, bij voorkeur ‘vette’, vis te eten. Dit is bijvoorbeeld, haring, zalm, sardines en makreel.

Visvetzuren zijn goed voor je hart en bloedvaten. Het vermindert de kans op een beroerte. Ook vermindert het de kans om te sterven aan hart- en vaatziekten. Het eten van vis tijdens de zwangerschap bevordert de hersenontwikkeling bij het kind. Visvetzuren helpen mogelijk bij ADHD, dementie of depressie. Ook wordt er gedacht dat het helpt bij aandoeningen als reuma. Hier is nog onvoldoende bewijs voor. Visvetzuren zijn HHA en EPA. Ze vallen onder de ‘omega-3 vetzuren’ of ‘n-3 vetzuren’. Als je geen vis lust, kun je algen eten of capsules slikken op basis van algen. Hier zitten ook omega-3 vetzuren in. Vissen halen het namelijk ook uit algen. Toch is het beter om vis te leren eten, want er zijn aanwijzingen dat er meer stoffen in de vis zitten die zorgen voor de gunstige effecten.

Vissen bevatten ook schadelijke stoffen door milieuverontreiniging, bijvoorbeeld microplastics uit de plasticsoep. Toch wegen deze schadelijke stoffen niet op tegen de gezondheidsvoordelen. Het advies is om te variëren.

(bron: http://www.voedingscentrum.nl)

aid baby cure drug

Vishandel in Voorhout

Over het bovenstaande praat ik met Wim Klok, eigenaar van vishandel de Klok op de Herenstraat in Voorhout. Wim komt uit Katwijk en daar wordt vis er met de paplepel ingegoten. Veel familieleden van Wim komen uit de visserij. Wim heeft gewerkt in de haringhandel. Hij durft wel te stellen dat hij daar bijna alles van weet. Bijzonder aan de winkel in Voorhout is, dat de haring er altijd ter plaatse vers wordt klaargemaakt. Toen Wim de bestaande visboer op de Herenstraat 116a kon overnemen, krabte zijn  Katwijkse vrienden zich achter de oren. De ‘oude Voorhouters’ staan namelijk niet echt bekend om hun voorliefde voor vis. En wat de boer niet kent, dat eet hij niet.

Toch liep de viswinkel goed. In eerste instantie vooral door het culinaire onderbouwde importgedeelte aan de andere kant van het spoor. De harde kern keek met argwaan toe. Ze wisten het niet hoor. Ik zie voor me hoe ze hun nek uitstaken om naar binnen te kunnen kijken. Hoofdschuddend en schouderophalend reden ze voorbij. ‘Is dat wat dan, die nieuwe visboer?’, vroegen ze aan de buurvrouw. Maar die was ook met een boer getrouwd, dus kon het niet vertellen. Nadat de vijftigers werden opgeschrikt door de TV-reclames over cholesterol verlagende margarines en yoghurt, lieten steeds meer mensen hun cholesterol waarde testen. Een voor een werden ze door de dokter doorverwezen naar de visboer. Langzaam maar zeker kwamen ook de ‘oude Voorhouters’ over de drempel bij vishandel de Klok. Daar stonden receptenboekjes en bleek dat je veel meer met vis kunt doen dan koken. Nu is deze groep inmiddels tussen de zestig en zeventig en niet meer uit de winkel weg te denken.

Wim Klok van Vishande de Klok

De Katwijkse vloot

Vissen uit onze eigen streek zijn duurzamer, omdat ze minder ‘foodmiles’ hebben. ‘Ja toch Wim?’ Wim weet dat ik dat graag wil horen, maar zo zit de visbranche niet in elkaar. De tijd dat Katwijk een eigen vloot had, ligt achter ons. Bij gebrek aan een haven, visten de Katwijkers met bomschuiten vanaf het strand. In 1900 bestond de Katwijkse vloot uit 70 schepen. Later werden de bomschuiten vervangen en gingen de Katwijkers gebruik maken van de havens in IJmuiden en Scheveningen. Met binnenvaartschepen werd het vis dan naar Katwijk gebracht. Er werd voornamelijk haring gevangen. Op het hoogtepunt in 1965 bestond de vloot uit 180 schepen. De vissen groeiden in die tijd als kool.  Men zegt dat dit komt doordat Duitsland fosfaten in de Rijn dumpten. Katwijk heeft tot 1990 altijd een visafslag gehad: ‘De Vuurbaak’. Hier werd het vis dat binnenkwam geveild. Inmiddels zijn er van de vloot nog 7 moderne schepen over en wat dagvissers. Vis gaat meestal niet meer via de afslag. Er wordt tegenwoordig op bestelling gevist. Controles en quotums maken het steeds moeilijker om op de Noordzee te vissen.

(Bron: Dick Schaap, ‘Daar gaat dan je investering van 3,5 ton!, De Groene Amsterdammer, 6 juni 2012)

abandoned beach black and white clouds

Vis uit de streek

Uit de Noordzee komt onder andere tong, schol en haring en Hollandse garnalen. Katwijk stond vooral bekend om de haringvisserij. Het meeste komt binnen via havens in Scandinavië. Hollandse garnalen gaan eerst naar Rusland of Marokko om gepeld te worden en komen dan weer terug. Met al die extra foodmiles is er niet echt meer sprake van een streekproduct.  Regionaal -in de Noordzee- gevangen vis heeft hierdoor helaas vaak een véél hogere CO2 voetafdruk dan een in Azië gekweekte zoetwatervis die diepgevroren per containerschip naar Rotterdam is getransporteerd.

Hollandse nieuwe, nieuwe haring of nieuwe maatjes is een beschermde naam. Deze mag alleen gebruikt worden voor haring dat tenminste 16% vet bevat. Dat is de haring die in mei en juni wordt gevangen. Tot en met September mag deze verkocht worden. Wordt de haring voor deze periode gevangen, dan is deze letterlijk nog te mager.

(bron: http://www.voedingscentrum.nl, http://www.goedevis.nl)

architecture bank beach building

Duurzame visvangst

Alle wateren worden leeggevist. En dan hebben we ook nog de bijvangst.  Vissers vissen vaak op één soort. Krabben, schar en babyvissen worden weer teruggegooid. Dolfijnen, schildpadden en vogels behoren ook tot de bijvangst. Hoeveel bijvangst er is, is onbekend. Dit wordt niet bijgehouden. Wel is bekend dat 15 tot 30% van de bijvangst het maar overleeft. Voorheen mocht je de bijvangst terug in zee gooien en diende het als voer voor andere vissen en vogels. Tegenwoordig moet dit aan wal worden gebracht en wordt het vernietigd. Bijvangst kan geminimaliseerd worden door gebruik van andere netten.

Om het leegvissen van de wateren te voorkomen, wordt er steeds meer gebruik gemaakt van kweekvis. De vraag is alleen of dit veel duurzamer is. Kweekvis wordt gevoerd met wilde vis. Andere nadelen van kweekvis zijn het antibiotica gebruik, hormonen, overbemesting en chemicaliën die in het ecosysteem komen. Voor garnalen kwekerijen worden mangrove bossen gekapt.

Er zijn een aantal keurmerken in het leven geroepen, welke de consument informatie geven over de duurzaamheid van vis. Wim vertelt dat de visserij een hele conservatieve branche is, die veel moeite heeft met deze maatregelen. Langzaam maar zeker begint het belang van deze keurmerken wel door te dringen in de visserij. Er worden meerdere keurmerken op vis geplakt. De meeste zijn commerciele uitingen. Er zijn twee keurmerken die echt iets zeggen over de duurzaamheid van de vis en waarop onafhankelijke controles plaatsvinden:

MSC keurmerk: Marine Sterwardship Council. Dit keurmerk  geldt voor wild gevangen vis. Bij dit keurmerk wordt er rekening gehouden met overbevissing en dat het ecosysteem niet wordt aangetast.

ASC keurmerk. Aquaculture Stewardship Council. Deze geldt voor kweekvis. De helft van de vis op de Nederlandse markt is inmiddels van kweekvis. Het heeft als doel de invloed van het kweken van vis op het milieu te verlagen.

fishing sea boat fisherman

VISwijzer

De  VISwijzer geeft aan welke vis waar en wanneer duurzaam is. Bij vishandel de Klok wordt zoveel mogelijk vis ingekocht met het MSC of ASC keurmerk. Wim is bezig om de kleuren van de viswijzer op de kaart te  vermelden. Op deze manier wordt het voor de klant makkelijker om een duurzame keuze te maken. Om de plasticsoep terug te dringen, staat het personeel er niet gek van te kijken wanneer je je eigen bakje meeneemt om de vis in te doen. Je zal niet de eerste zijn. Wie weet komt er binnenkort een speciaal vishandel de Klok herbruikbaar bakje in de aanbieding?

(Bron: http://www.goedevis.nl)

Eet wat de Noordzee geeft en koop ook eens bijvangst

De visserij is niet erg selectief. Dit komt onder andere doordat op de Noordzeebodem allerlei vissoorten door elkaar heen zwemmen. Wat er naast tong en schol in het net zit, wordt bijvangst genoemd. Wanneer wij de onbekendere vissoorten, zoals schar, wijting en grauwe poon meer eten, hoeft er minder hard op tong en schol gevist te worden.

(Bron: http://www.goedevis.nl)

Naast de haring en de zelfgemaakte garnalenloempia’s raad ik de sardientjes aan voor deze zomer. Hierbij een lekker zomers recept voor in de buitenkeuken.

Geniet van de vakantie.

Met de groe(n)ten uit Voorhout

To Maat

Een reactie op “Als er één Voorhouter over de dam is, dan volgt er meer vis.tttj

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s