Een romantisch zelf voorzienend leven creeeren doe je zo

Een romantisch zelfvoorzienend leven creëeren doe je zo

Zelfvoorzienend leven is een reactie op de verstedelijking en globalisering. Ik spreek met Kitty van de Meer die 11 jaar zelfvoorzienend in Frankrijk leefde. In het verlengde van dit onderwerp bezoek ik een stadsboerderij in Den Haag, die er verrassend anders uitziet dan de boerderijen bij ons. Hier is te zien hoe vers voedsel niet van ver hoeft te komen. Wat kunnen wij daarvan leren? Hoe doen we het zelf zonder dat we doorslaan en in een vage sekte-achtige toestanden terecht komen. Hoe krijgen we het net zo romantisch als Kitty in Frankrijk?

Zelfvoorzienend als reactie op verstedelijking

Voor het blog met Kitty van der Meer

Kitty kocht een ruïne in Frankrijk, dat ze opknapte tot vakantiewoning. Kitty was toen 50 jaar, zei haar baan op en vertrok met wat kippen naar het Zuiden. Ze was vrij! De onafhankelijkheid van zelfvoorzienend leven geeft ook een bepaalde vorm van vrijheid. Maar dit onderdeel van het vertrek was ontstaan uit noodzaak. Ze sloegen een pomp om grondwater op te pompen, bouwden een ren voor de kippen zodat ze konden schuilen voor de roofvogels en ploegde het land om voor het kweken van groenten.

 

IMG_7287

Jong geleerd is oud gedaan?

Maar hoe wist Kitty hoe het moest? Wat heb je nodig? Hoe kun je zelf groenten kweken, hoe moet je kippen houden? Waar begin je?

Had 50 jaar geleden niet iedereen een moestuin? Dat was vroeger toch het bestaansrecht van de tuin?! En waarschijnlijk was de tuin er voor het drogen van de was. Tegenwoordig hebben we een onderhoudsvriendelijke siertuin met een lounge bank, kunstgras en een sierappelboompje in een pot. Wit wapperend wasgoed…. misschien als foto op een schilderij speciaal gemaakt voor buiten aan de schutting.

Waar mijn moeder nog leerde kweken, oogsten en inmaken van haar moeder, is het door het gemak van de supermarkt en het gebrek aan tijd nog maar in zeer beperkte mate overgedragen op onze generatie. En wat moeten wij onze kinderen vertellen?

Kitty kijkt dromerig voor zich uit. Waarschijnlijk ziet ze haar huis en tuin in Frankrijk voor zich. In gedachte hoort ze vast het onafgebroken geluid van de krekels. Misschien ruikt ze zelfs de lavendel en rozemarijn en voelt ze de zon op haar huid branden. Gewekt uit haar gedachten, haalt Kitty hoofdschuddend haar schouders op. Ze wist eigenlijk ook niet hoe het moest. Ze begon gewoon. Ze zocht dingen op in boeken en op internet. Ze leerde van de buren. De buurman, een echte Bourgondiër, zag in de wei geen koeien staan, maar pootham. Slakken waren geen ongedierte, maar delicatessen en de onkruid was prima voor in de salade.

Zelfvoorzienend als reactie op verstedelijking

De trend van circulariteit en herstellend vermogen

Zelfvoorzienend leven lijkt een trend. Niet meer vanwege de noodzaak, maar als reactie op de verstedelijking, de globalisering. Loskomen van de consumptiemaatschappij en het creëren van een leven waarin alles circuleert. Twee vormen hiervan:

  • Cradle To Cradle. Waar afval niet bestaat. De stronk van de broccoli kun je ook gewoon eten en groen afval is compost. Bij de Urban farmers kocht ik de Haagse Zwam. Een emmer met gebroed om zwammen te kweken op koffieprut.
  • Circulariteit en herstellend vermogen. Een goed voorbeeld is de kringloopwinkel in het dorp. Door onderhoud kunnen we de levensduur van veel producten verlengen. In de stad noemen ze deze oude troep ‘vintage’. Als je horecagelegenheid tegenwoordig niet is inricht bij elkaar gesprokkelde tafels en stoeltjes uit de IJhallen, dan hoor je er niet bij.
Zelfvoorzienend als reactie op verstedelijking
Stadsboerderij van de Urban Farmers in Den Haag

Urban Farming

Het gaat niet meer om veel. Het gaat om genoeg. Met minder werken, meer tijd verdienen. Je tijd besteden aan zelf leven in plaats van geleefd worden. Tijdens mijn onderzoek hiernaar kwam ik terecht bij Urban Farmers in Den Haag. Urban farming is het verbouwen, verwerken en distribueren van voedsel, gekweekt in een stadse omgeving. Deze boerderijen zijn torenhoge flatgebouwen waar op de vijfde verdieping vis wordt gekweekt. De uitwerpselen van de vis worden weer gebruikt om de tomaten en sla in het enorme kassencomplex op de zesde verdieping te bemesten. De vis en de groenten wordt geleverd aan diverse restaurants in Den Haag. Welkom in de circulaire economie. Misschien wel duurzamer dan bio. Zie mijn eerdere blog: Stront aan de knikker.

Zelfvoorzienend als reactie op verstedelijking

Zelfvoorzienend leven alleen voor ontaarde yuppen?

Autarkie is een ander woord voor zelfvoorzienend leven en bestaat in heel veel vormen. Off grind betekent dat je zonder gas en elektra leeft. Soms zelf zonder water en telefoon. Je kunt zonder koelkast leven en zelf je wasmiddel en tandpasta maken. Green Evelien heeft daar een leuke blog over. Maar van het romantische  Frankrijk van Kitty kun je gemakkelijk verdwalen in een cultuur die mij iets te veel doet denken aan doorgeslagen moeders die hun kinderen tot hun zesde borstvoeding geven. Aan de andere kant doet het me denken aan opgebrande zakenmannen en -vrouwen die vergeten zijn hoe ze met hun hart moeten leven in plaats van met hun hoofd. Gestreste mannen en vrouwen die een enorme behoefte voelen om te aarden en ineens op blote voeten in het stadspark lopen.

Zelf voorzienend als reactie op verstedelijking

 

 

5 Tips voor de eigen zelfvoorzienende huis tuin en keuken romantiek.

Kitty geeft een paar praktische tips voor een romantisch zelfvoorzienend leven als het gaat om voedsel. ‘Want het is natuurlijk heerlijk als je je niet hoeft af te vragen wat je vanavond eet.’ ‘Dat je gewoon je tuin in kunt lopen om wat de plukken’, zegt Kitty stralend. Bovendien kan iedereen altijd aanschuiven, want je trekt gewoon nog iets extra’s uit de grond.

  1. Start gewoon je eigen moestuin. Gaandeweg leer je het wel. De antwoorden komen vanzelf. Leer van je fouten en leer van andermans fouten, want dat gaat sneller. Je kan ook iemand zoeken met een moestuin. Misschien zijn er wel moestuinhouders met een overschot en kun je helpen oogsten.
  2. Hou het beheersbaar. Begin niet meteen te groot en te uitgebreid. Een moestuin kost tijd. Het moet leuk blijven. Begin met een echte appelboom, een vierkante meter moestuinbak of een vensterbank kas.
  3. Doe het samen. Het is veel leuker om tijdens de koffie samen boontjes te doppen. Om samen jam en appeltaart te maken. Het is ook altijd beter om vervolgens niet alleen te eten. Samen eten heeft namelijk ook een belangrijke sociale functie. We voelen ons minder eenzaam en eten gezonder. Zie ook Zien eten, doet eten.
  4. Neem een hippe huiskip. Of adopteer een kip bij een bekende voor verse eitjes zonder fipronil. Ik las dat dit fenomeen in Amerika steeds vaker voorkomt. In Amerika gaan ze er alleen heel opmerkelijk mee om, lees het op de hippe huiskip. De kip is natuurlijk ook goed voor de kippensoep. We hebben ook altijd Flappie nog voor in de tuin…. àààh. Binnenkort een blog met de slager, want duurzaam vlees ligt ook gewoon bij ons in de winkels. Hoeven wij onze handen daar niet aan vuil te maken.
  5. Haal het uit de natuur. Het openbaar groen levert ook heel veel bruikbaar voedsel. Dus vooruit, schaamteloos met je potten en pannen het gemeenteplantsoen in. Zie ook mijn blog: Zo overleef je Voorhout met wild food. De walnoten in het plukbos aan de Componistenlaan zullen rond deze tijd rijp zijn.

Kitty kijkt me met een allesverklarende glimlach aan. Als laatste, maar misschien wel meest belangrijke tip laat ze me weten dat je het vrolijk moet houden. Plant ook wat bloemen en geniet er van. 😊🌸

 

Met de groe(n)ten uit Voorhout.

To Maat

Meer lezen? Bekijk mijn website op http://www.tomaatvoorhout.com. Wanneer je je e-mail adres daar achter laat, krijg je automatisch een e-mailtje als To een nieuwe blog heeft geschreven.

visie en missie

Tasje er bij?

Tasje er bij?

hoeveel verpakkingen maak jij open per week?

Verpakkingsvrij….. Dat roept beelden bij mij op van mensen met geitenwollen sokken in sandalen. Van bleke vegetariërs met katoenen tasjes. Van broden, zo hard, dat je er een eend mee kunt dood gooien. Een blog over vooroordelen. We zouden ons allemaal zorgen moeten maken over de ‘plastic soup’. We kunnen onze verantwoordelijkheid nemen door allemaal minder verpakkingen in huis te halen.

The plastic soup

Met alle vooroordelen stap ik op de fiets naar mevrouw van de Heuvel. Een dame die bij Ted van der Maat, vanuit milieuoverwegingen, verpakkingsvrij koopt. Dat vind ik interessant, want steeds vaker lees ik over de ‘The plastic soup’. The plastic soup gaat over al het plastic afval dat in de oceanen beland. Plastic valt in heel veel kleine deeltjes uiteen. Via de vissen in de oceanen kan dit weer terugkomen in de voedselketen. We weten nog niet wat voor risico’s dat met zich meebrengt voor de volksgezondheid.

Plastic soup = Linke soep!

Plastic afval dat in de natuur beland, eindigt uiteindelijk in de zee. Bijvoorbeeld plastic waterflessen en speelgoed dat mensen weggooien of vergeten, eindigen in de rivieren en worden dan meegevoerd naar zee. Door de stromingen in de zee kan een waterflessen dat iemand in de Leidsevaart gooit op de stranden over de hele wereld terecht komen. Veel van dit plastic eindigt uiteindelijk in de Grote Oceaan. Lees meer hierover op: InfoNu

Door de degradatie en fragmentatie van plastics tot kleine deeltjes verandert al ons zeewater in een wereldwijde soep van microplastics. Ook komen er toxische stoffen uit plastics vrij. Allerlei dieren die in of van de zee leven en zelfs het kleine zoöplankton zien plastic afval en microplastics voor voedsel aan. Hiermee dringt het vaak giftige afval onze voedselketen binnen. Lees meer hierover op: Plasticsoup foundation

 

Zorg dat de wereld aan je voeten ligt, neem haar niet op je schouders.

Het huis van mevrouw van de Heuvel heeft totaal geen geitenwollen sokken uitstraling. Geen geraniums in zelf gevlochten netjes voor de ramen. Ze heeft geen zes katten en harige banken en ze ziet er niet uit alsof ze zware shag rookt. Ze is compleet het tegenovergestelde van al mijn vooroordelen. Ze stelt in korte tijd heel veel problemen aan de kaak. ‘Waar geld een rol speelt, is het moeilijk om ongewenste zaken de wereld uit te krijgen’, stelt ze. ‘Maar je kunt onmogelijk de hele wereld op je schouders nemen, daar zou je moedeloos van worden. Het moet een positief verhaal worden’, zegt ze. ‘Richt je op de dingen die binnen jouw bereik liggen. Richt je op de kleine dingen die je wel kunt doen’.

Mevrouw van de Heuvel vindt het belangrijk om verpakkingsvrij te kopen. Dat is een van de redenen waarom ze bij de slager, de bakker en de groenteman koopt, en niet (te veel) in de supermarkt. Groenten gaan zo mee in de tas. Brood neemt ze mee in papieren zakken. Vlees neemt ze het liefst ook mee in papier, maar dat lukt niet helemaal. Ze gaat nog niet zover dat ze zelf haar bakjes meeneemt naar de winkel, zodat de slager het daarin kan afwegen.

 

Interview met Marijke Ottolini – van der Hulst

Marijke Marijkeis docent Nederlands en in haar vrijetijd is ze molenaar.

 

 

 

 

 

 

De verpakkingsvrije winkel in Leiden

Dat gebeurt wel in de verpakkingsvrije winkel in Leiden. Deze zit als pop-up store in de oude V&D. Marijke van der Hulst, een kennis van mij, deed haar boodschappen daar toen ze nog in Leiden woonde. Ze vertelt me hoe dat in zijn werk gaat. Je neemt je eigen zakjes en bakjes mee. Deze weeg je bij binnenkomst en dan kan je alles zelf volscheppen. Met bloem, suiker, zaden, kruiden, pasta… alles zit in mooie dispensers en in schalen. De prijzen zijn gelijk aan de prijzen bij de supermarkt. De winkel heeft een moderne, strakke uitstraling. Het heeft iets industrieels.

Verpakkingsvrije pop-up winkel in Leiden

‘Kun je daar dan ook losse rollen toiletpapier kopen?’, vraag ik me af. Dat zit nog niet in het assortiment. De winkel krijgt straks een vaste locatie in de buurt van het ROC. Wie weet hebben de leerlingen leuke ideeën om het concept verder uit te werken.

Ik vraag Marijke of de verpakkingsvrije winkel kans van slagen heeft. Is het niet alleen een statement naar de verpakkingsindustrie toe? Een onderneming zonder winstoogmerk, bedoeld om een bepaalde bewustwording te creëeren bij de consument?  Of is er serieus commerciële haalbaarheid? Marijke denkt dat het concept in Leiden wel een kans van slagen heeft. Ze twijfelt of het in Voorhout zou werken. Als ze hier in sommige winkels vraagt of ze de artikelen ook zonder plastic kan krijgen, wordt ze raar aangekeken. Sommige winkeliers vinden dat lastig. Ook mevrouw van de Heuvel twijfelt. Ze ziet het aan haar eigen kinderen. Die hebben gezinnen waarin beide ouders werken. ‘Waar halen ze de tijd vandaan om alle specialisten af te rijden met hun eigen bakjes en zakjes?’

De marketingwaarde van verpakkingen

Mooie verpakkingen geven extra marketing waarde aan het product. Ambachtelijke kaaskoekjes van Gijs in op maat gemaakte blisters, met leuke papieren wikkels er omheen. Dat straalt blijkbaar meer ambacht uit dan de kaaskoekjes in de vitrine bij de bakker. De groenteman kan ons precies vertellen waar de groenten geteeld word in de streek. Toch we lezen deze informatie blijkbaar liever van de verpakking.  Maar waarom zit er om komkommer en paprika dan eigenlijk steeds vaker plastic? Ik lees dat dit plastic ervoor zorgt dat het product langer houdbaar is. Niet alleen zodat je het langer in je groentela kunt laten liggen, maar ook om lange transporttijden te overbruggen. Op het moment dat het in Nederland te koud wordt voor komkommers, halen we ze uit Spanje. Omdat het in Spanje nog warm is, hebben ze daar minder stookkosten. Het plastic en de transportkosten zijn bij elkaar lager dan de stookkosten die je in Nederland zou hebben bij het kweken van de komkommers. Ook is dit minder schadelijk voor het milieu. Eigenlijk heel duurzaam dus….

Peultjes uit Peru of peultjes uit de streek?

Het klinkt mij als de wereld op zijn kop. Al deze uitvindingen zouden volgens mij niet nodig zijn al we buiten het seizoen gewoon geen komkommers en paprika’s eten. Maar eerlijk is eerlijk. Ik zou niet eens precies weten welke groenten en welk fruit bij welk seizoen hoort. Ik kijk altijd gewoon wat er in de winkel wordt aangeboden en dat eet ik die week. Voor me ligt een zak peultjes uit Peru. Wanneer worden peultjes uit Nederland eigenlijk geoogst? Rode kool in de zomer, verse asperges in de herfst, paddenstoelen in de winter en in de lente eten we hutspot. Waarom? Gewoon omdat het kan. Omdat ik er veder niet over na denk. Misschien is een cursus mindfull koken wel iets voor mij?!

Duurzaam plastic
Een Nederlander opent dagelijks gemiddeld zeven verpakkingen. Dat zorgt voor een hoop afval. Toch kunnen verpakkingen ook goed zijn voor het milieu. Ze verbeteren de houdbaarheid van voedingsmiddelen en bieden producten bescherming tijdens transport en opslag. Dit milieu voordeel is groter dan het voedselverlies dat we zouden hebben zonder deze verpakkingen. Lees meer hierover op: Milieu Centraal

 

Afval verzamelen met een stadsmentaliteit of met gezond boeren verstand…

IJverig verzamel ik alle plastics folie en bakjes in aparte plastic zakken. Tegenwoordig doe ik daar ook het blik bij en de melkpakken. Het lijkt bijna wel de restafvalbak. De schuur hangt er vol mee, terwijl de grijze container leeg blijft. Wat gebeurt er eigenlijk met deze nieuwe restafvalzakken? Mevrouw van de Heuvel weet dat ook niet precies. In Amsterdam wordt alles constructief verbrand. Afval scheiden blijkt voor de Amsterdammer een te ingewikkelde opgave. Ik denk dat ze daar hun kapotte tv en poepluiers gewoon 12 hoog naar beneden gooien 😉 Ze zijn in Amsterdam allang blij als het afval op één plaats beland. Marijke denkt dat een heel klein deel van het ingezamelde plastic hergebruikt wordt. De rest wordt gewoon verbrand. Maar dat is misschien in het geval van plastic ook wel het beste. Dat is de enige manier om er vanaf te komen. Dat is de conclusie die de vader van Marijke met zijn gezond boerenverstand trekt.

Misschien toch maar met onze eigen bakjes en tasje naar de groentewinkel en de slager toe. Dan hebben we in Voorhout geen afvalscheiding en verpakkingsvrije winkel nodig.

Met de groe(n)ten uit Voorhout, To Maat

PS: ik ben benieuwd hoeveel verpakkingen jij per dag openmaakt. Red jij het om onder het gemiddelde te blijven van 7 verpakkingen per dag? Laat je reactie achter op de blog.


Volg mij 🙂

Wil je meer lezen? Door je e-mail adres in te vullen op mijn website, ontvang je automatisch bericht als ik een nieuwe blog heb geplaatst. Dit is ongeveer 1x per maand. Of volg me op Facebook en Instagram.