Zo overleef je Voorhout met wild food

Zo overleef je Voorhout met wildfood

Wat gebeurt er als we, bij wijze van experiment, een groep scouts de wildernis van Voorhout in sturen? Ze moeten zorgen dat ze aan eten komen zonder dat ze toegang hebben tot de winkels. Zullen ze overleven?  Weten de scouts nog wel hoe ze moeten overleven in de natuur? Misschien keren ze juist wel gezonder terug! Voor dit blog ga ik op pad met de RSV van de Scouting Boerhaavegroep Voorhout. Om er voor te zorgen dat de ouders van de RSV hun kinderen weer blakend gezond terugzien, geeft een IVN gids/ vriend van het Overbosch instructies.

Zo overleef je Voorhout met wildfood

 

Voor het blog met

De RSV van Scouting Boerhaavegroep Voorhout . Dit is de speltak met de oudste jeugdleden, van 15 tot 18 jaar. Vandaag ga ik met deze groep de wildernis van Voorhout in. Op de scouting leren ze tenslotte overleven…. toch?!

 

vanuit de Stichting vrienden van het Overbosch   Krijg ik een rondleiding door het Voorhoutse Overbosch van Ineke Laroo. Ineke is IVN gids en weet precies wat je wel en niet kunt eten uit het bos. Ze vertelt ook welke planten beschermd zijn en je dus niet mag plukken.

De Vlierbessenjam van mijn moeder

Als de vlierbessen rijp waren vertrokken we altijd met een hele karavaan naar de speeltuin bij de Willem van de Bergh stichting. Picknickkleedjes en koelboxen mee. We gingen namelijk Vlierbessen plukken. Eerst plukte we nog vrolijk mee. Later ontstond er toch iets van plaatsvervangende schaamte als onze moeders tussen de struiken verdwenen met emmers, manden en pannen. Steeds hebberiger werden de volle trossen met rijp fruit van de boom geplukt voor nog een extra potje jam. Inmiddels waren wij dan al lang aan het spelen in de speeltuin.

Zo overleef je Voorhout met wildfood

Waarom eten in het wild goed is

Tijdens het schrijven van mijn blog De Voorhoutse voedselberg in oorlogstijd, kom ik er achter hoe de overheid in de oorlogswinter het eten uit de natuur stimuleerde om te overleven. Om gezond te blijven moeten we meer groenten en fruit gaan eten. Het schijnt nog gezonder te zijn om dit uit het wild te halen (5). In de natuur vinden we, volgens Michael Pollan, ‘echt voedsel’. Onbewerkt voedsel met daarin alle voedingsstoffen in de meest ideale samenstelling aanwezig, waardoor je lichaam er het meest profijt van zou hebben. Dus niet alleen het sap in een glaasje of de vitamine C in een pilletje (2). Maar de vitamine, het sap, de vezels en al die andere voedingsstoffen, waarvan de wetenschap ze nog niet ontdekt heeft.

Zo overleef je Voorhout met wildfood

1 bioactievestoffen

Michael Pollan schrijft dat de velden en bossen vol staan met planten die een veel hoger gehalte aan fytochemicaliën hebben. Dat klinkt als een e-nummer. Als een bos wortelen een etiket zou hebben, dan zou het de kleurstof E160a caroteen vermelden. Fytochemicaliën is een verzamelnaam voor bioactieve stoffen welke van naturen veel voorkomen. Doordat ze een gezondheid bevorderende werking hebben, wordt er momenteel veel onderzoek naar gedaan (1).

Het gehalte aan bioactieve stoffen in het wild is hoger doordat planten in het wild zich zonder hulp van ons tegen ongedierte en ziekten hebben moeten weren. Maar ook doordat wij gewassen van oudsher op zoetheid hebben geselecteerd. Veel afweerverbindingen die planten produceren zijn bitter (2). ‘Bitter in de mond, houdt het hart gezond’. Door onze niet aflatende voorkeur voor ‘zoet’ blijken we de gezondste eigenschappen uit groenten en fruit weggeteeld te hebben (5).

2 Betere vetzuur samenstelling

Wilde groenten hebben meestal ook een hoger gehalte aan omega 3 vetzuren dan hun veredelde soortgenoten die geselecteerd zijn om na de pluk langer houdbaar te blijven (2).

3 Culinaire meerwaarde in gerechten

Eetbare bloemen zijn meer dan decoratie op het bord. De smaak van vaak zachte, fluweelachtige of knapperige blaadjes varieert van aromatisch zoet, zacht en kruidig tot radijsachtig, fris en prikkelend (7).

Zo overleef je Voorhout met wildfood

Wildplukken, Mag dat wel?

Formeel gezien mag wildplukken helemaal niet. Het valt onder stroperij. Het was dan ook altijd een beetje gênant als onze moeders stiekem de bosjes introkken. Als je voor eigen gebruik een handje hazelnoten meeneemt, zal je echter niet zomaar beboet worden. Wil je het netjes doen, vraag dan toestemming bij de eigenaar of beheerder van de grond.

De  Wildplukwijzer is een initiatief van Meneer Wateetons. Hier kun je direct doorklikken naar de wildplukplekken in de buurt (3). De website is helaas niet meer zo goed bijgehouden, maar ik lees net dat daar verandering in komt 😊. In sommige gemeenten wordt het wildplukken gepromoot, om op deze manier de bewoners meer te betrekken bij het openbaar groen. In het openbaar groen worden bijvoorbeeld sierappelbomen vervangen door echte appelbomen. Vanuit de gemeente worden wildplukplekken dan vrijgegeven op de Wildplukwijzer.

In het Overbosch Voorhout is het toegestaan als je de volgende algemene regels in acht neemt:

Algemene regels bij het wildplukken:

  1. Lees altijd de regels op het bord bij de entree van een natuurgebied. In sommige gebieden mag je niet van de paden af.
  2. Paddenstoelen kun je beter alleen plukken als je er verstand van hebt. Eetbare en giftige lijken soms op elkaar.
  3. Pluk niet meer dan je nodig hebt voor je maaltijd. Wildplukken is officieel verboden, maar kleine hoeveelheden worden gedoogd.
  4. Pluk alleen als er genoeg van is en er nog genoeg overblijft.
  5. Vermijd bermen van drukke wegen en plekken waar met landbouwgif wordt gespoten.
  6. Pluk geen planten die beschermd zijn.

Zo overleef je Voorhout met wildfood

Zelf wildplukken zo ga je aan de slag

Loop eens een rondje polder en bekijk deze met andere ogen. Op de Wildplukwiki, van Oogsten zonder Zaaien kun je precies per maand vinden wat er te oogsten valt in de natuur en waar je het voor kunt gebruiken.

Zie je het niet zitten om met je rieten mandje het openbaar groen te gaan oogsten? Iets met jeugdtrauma’s en plaatsvervangende schaamte? Je kunt ook je eigen tuin eens met andere ogen bekijken. In de meeste tuinen groeit tot ieders ongenoegen vaak volop zevenblad en paardenbloemen. Misschien wat madeliefjes tussen het gras en achterin de tuin wat brandnetels.

Zo overleef je Voorhout met wildfood

Culinaire overlevingstip van de RSV uit Voorhout

Hou de algemene wildplukregels in acht. Was voor gebruik alle ingrediënten zorgvuldig.

Starter

Serveer een lekker stuk brood met daarbij een kruidenboter van licht gezouten roomboter. Hak daar wat hondsdraf, look zonder look en daslook, doorheen. Daslook viel tot 1 januari 2017 onder de beschermde plantensoorten en mocht niet geplukt worden.

Schenk daarbij water dat op smaak is gebracht met vlierbloesem, klaproos, citroen en munt. Doe hiervoor de bloesem, een in grove stukken gesneden citroen (met schil), de bloemblaadjes van de klaproos en de munt in een grote kan water en zet (bij voorkeur) een nacht in de koeling.

Vooraf

Maak een salade van gebalanceerde sperzieboontjes, een gefruit uitje en wat zonnebloempitten voor de bite. Doe daaroverheen een rode pestodressing op smaak gebracht met wat witte wijnazijn. Versier de salade met paardenbloemen, madeliefjes, fluitenkruid, raapzaad of andere eetbare bloemen.

Hoofdgerecht

Fruit een uitje en roerbak de brandnetel, dovenetel en zevenblad er doorheen. Breng op smaak met een kruidenroomkaas, gedroogde tomaat en geraspte kaas. Serveer hierbij pasta en een gekookt eitje. De kruidenroomkaas, kun je natuurlijk ook ‘wild’ maken zoals je ook de kruidenboter maakt.

Nagerecht

Bak flensjes en serveer hierbij een bolletje vanille ijs en bosfruit (bosaardbeien, bramen, bosbessen, frambozen etc.). Decoreer met rozenblaadjes en poedersuiker.

Zo overleef je Voorhout met wildfood

Eet smakelijk en met de groe(n)ten uit Voorhout, To Maat

 

cropped-img_0630-61.png

Volg mij 🙂

Wil je meer lezen? Door je e-mail adres in te vullen op mijn website, ontvang je automatisch bericht als ik een nieuwe blog heb geplaatst. Dit is ongeveer 1x per maand. Of volg me op Facebook en Instagram.

 

Bronnen

  1. http://www.voedingscentrum.nl, geraadpleegd mei 2017
  2. Pollan M, een pleidooi voor echt eten, mei 2008: Een pleidooi voor echt eten, Michael Pollan, 2008
  3. http://www.wildplukwijzer.nl, geraadpleegd mei 2017
  4. http://www.oogstenzonderzaaien.nl, geraadpleegd mei 2017
  5. Redactie Foodlog, is ‘wild’ voedzamer?, 28 mei 2013
  6. Fleischhauer S.G., Guthmann J, Spiegelberger R, Eetbare wilde planten, 2007
  7. Gerritse G, Napel ten G, Spoolder H, Terpstra D, Waal de N, Op expeditie in Nederland, 1992
  8. Schmeinck A., Smaakvrienden, 2010: Smaakvrienden groenten, Angélique Schmeinck, 2010

 

 

De Voorhoutse lente in een poké bowl

Voorhoutse lente in een Poké Bowl

Stop maar met lijnen. Gooi het dieet over boord. Eindelijk is hij er dan. Die revolutionaire pil, die mijn lerares bij de opleiding voeding en diëtetiek, 15 jaar geleden, al beloofde. In een geheel onverwachte vorm. En je kunt hem zelf kweken. In deze blog het verhaal van Robinson Crusoe en een gezond leven voor mens, dier en milieu. Dit alles  samengebracht in seizoens- en streekgebonden Poké bowl.

Een pil tegen overgewicht

Mijn lerares voorspelde het jaren geleden al. ‘Over een paar jaar  is er een pil tegen zwaarlijvigheid waar meer dan de helft van de Nederlanders aan lijdt’. Kleinigheidje is dat ‘pil’ niet helemaal de juiste omschrijving is van alle plantaardige voeding die we zouden moeten eten om af te vallen. Om tegelijkertijd onze ‘foodprint’ te verlagen en het risico op vele welvaartsziekten te voorkomen. Een garantie op een langer en gelukkig leven is het ook niet.

Documentaire food choices

Deze week heb ik de documentaire Food choiches zitten kijken. De moeite waard om zelf te bekijken, dus ik zal het einde niet verklappen ;-). Het verhaal sluit mooi aan bij het boek Food defense, van Michael Pollan, dat ik in de wachtkamer bij Koster en Kuilen aantrof. Beide pretenderen dat plantaardige voeding de beste keuze is. ‘Plantaardige voeding’, klinkt een stuk beter dan ‘veganist’. Dat draagt namelijk het imago van bleke mensen in gebreeën truien, soepjurken en sandalen met zich mee. Maar feitelijk komt het op hetzelfde neer.

Voorhoutse lente in een Poké bowl

Meatlovers  VS plant based junkies

Hoewel het mannelijke van vleeseten op zijn retour is,  gaat de trend ‘outdoor cooking’ ook dit jaar nog even door. Ook hamburger tenten en de pulled pork op de rolling kitchens doen het goed. Aan de andere kant hebben we salade bars zoals ‘Sla’. Het ene doet me denken aan stoere bebaarde en getatoeëerde mannen met bier. De ‘bad boys’. Het andere doet me denken aan goed verzorgde, zelfverzekerde, intelligente mannen die de halve marathon voor hun lol rennen. Mijn gezond boerenverstand zegt dat die laatste man gelijk heeft. Toch denk ik dat de mannen met baarden meer plezier hebben. Het is maar net hoe je oud wil worden of hoe oud je wil worden. Oud worden met droge bonen die alleen weg te spoelen zijn met een liters water, of minder oud met wat Rennies tegen het maagzuur?

Jou voedselafdruk op Facebook

Steeds meer mensen zie ik overlopen naar de plantaardige kant. Brandweervrouwen, huisartsen, geheim agenten, communicatiespecialisten en topsporters. Zoals Saskia Kolster, die ik interviewde voor mijn blog Welke voeding past bij jou activiteitsniveau? Wat heeft dat te betekenen? Misschien moeten we niet langer onze kop in het zand steken voor alle schade en leed die we aanrichten.

Laatst testte ik mijn voedselafdruk en  deelde deze op Facebook. 19 ‘vrienden’ reageerde hier op. Ik heb jullie afdrukken voor dit blog geanalyseerd: Gemiddeld hadden we 1 hectare landbouwgrond nodig voor onze voedselproductie. Er is maar 0,9 hectare per wereldbewoner beschikbaar. Gemiddeld hebben we 2137 liter water nodig. Er is 2740Liter beschikbaar. Dat doen we netjes. De 1 en 2 persoonshuishoudens (5x) scoorde over het algemeen lager dan gemiddeld. Net als de vegetariërs (3x). Totaal scoorde maar 15% van mijn vrienden op of onder de norm. Er is dus nog wel wat werk aan de winkel.

Voorhoutse lente in een Poké bowl

Terug naar de tijd van Robinson Crusoe

Als ik ’s avonds de was aan het doen ben, luister ik met een half oor mee naar het verhaal van Robin Crusoe. Het boek dat mijn man voorleest aan de meiden. Het is een roman uit 1719. Robinson leefde met een minimale foodprint op zijn onbewoonde eiland. Hij at wat het eiland te bieden had. En hoewel hij veel meer had kunnen verzamelen en verbouwen, plantte hij wat hij nodig had. Terug naar die tijd waar genoeg beter is dan veel.

Voorhoutse lente in een Poké bowl

Poké Bowl: Lente in Voorhout

‘Gezond hoor’, krijg ik steeds te horen, als ik tussen de middag weer wat restanten groenten van de vorige dag in een salade snij. Maar dat is al lang niet meer het motief. Het is duurzaam en ook gewoon lekker.

De poké bowl is een trendy manier om meer groenten te eten. Een Poké Bowl is een traditioneel Hawaiiaans gerecht. Alsof Robinson Crusoe het gerecht heeft meegenomen vanuit het Caribisch gebied naar de lage landen. In een Poké bowl staan verse vis en groenten centraal. Van oorsprong bevat het gerecht vooral veel vis. Nu is het de trend om hem aan te kleden met allemaal verse groenten. In onderstaande stappen bouw ik een Poké Bowl op.

1: De basis

Normaal gesproken is de basis van een Poké Bowl rijst. Als je het Nederlands wil houden, vervang dan de rijst door aardappelen of serveer er een stuk brood bij.

2: (rauwe) vis of vervanger

Een visproduct met het MSC-keurmerk voor wilde vis of het ASC-keurmerk voor kweekvis is, volgens de VISwijzer, een goede keuze. Verse vis uit de nabije omgeving met een duurzame oorsprong gaat boven alles. De vis is ook prima te vervangen door linzen en/ of Halloumi. Week en kook (niet te lang) in een keer alle linzen en vries het per portie in. Leg de vis of de vervanging aan een kant in de schaal.

3: mixins 4 soorten

Kies ongeveer vier soorten groenten of fruit van het seizoen. Vraag aan Meneer van der Maat wat hij heeft van het seizoen en uit de streek. Het ligt namelijk niet altijd in de schappen te schreeuwen om aandacht, maar het is er wel. Snij in mooie gelijkmatige stukken en leg ze naast elkaar in de schaal. De meeste groenten kun je er rauw in doen. Bijvoorbeeld raapsteeltjes. Nu verkrijgbaar en super lekker.

 4: dressing

Kies een bijpassende dressing. Het is natuurlijk het beste om dit zelf op te bouwen met olie en azijn. Mayonaise en yoghurt. Mosterd en honing. Citroensap en soja saus etc. Het verschil tussen lekker koken en ècht lekker koken is het gebruik van verse kruiden. Daar gaat de hele keuken lekker van ruiken. Dus leef je uit. Bieslook, peterselie en munt uit de tuin. Verse gember en peper bewaar ik in de vriezer.

5: topping 3 soorten

Gebruik voor de topping geroosterde pijnboompitten of zonnebloemkernen, gebakken uitjes en sesamzaad, ingemaakte zeewier etc. Kies ongeveer drie soorten voor over de groenten heen.


Volg mij 🙂

Wil je meer lezen? Door je e-mail adres in te vullen op mijn website, ontvang je automatisch bericht als ik een nieuwe blog heb geplaatst. Dit is ongeveer 1x per maand. Of volg me op Facebook en Instagram.

 

Voeding, laat je niet voor de gek houden

Voeding, laat je niet voor de gek houden

In deze eerste blog wil ik je meenemen in mijn zoektocht naar gezonde en eerlijke voeding uit onze streek. Misschien vind ik het bij jou op de keuken tafel. Misschien groeit het aan de boom van de buurman? Misschien heeft jouw oma het geheim? Volgens een quote van Michael Pollan is het namelijk zo: Hetgeen je overgrootmoeder niet als voedsel zou herkennen moet je niet eten.

Inleiding van mijn blog To Maat

In mijn loopbaan als voedingskundige heb ik op diverse kwaliteitsafdelingen gewerkt. Bij de slager, in de horeca & catering en nu bij de bakker. Hierdoor heb ik heel veel voedingsbedrijven bezocht. Van kleine kwekers tot de Unilevers en de Hanossen van ons land. Ik heb kunnen zien hoe trots iedereen is op zijn product en ik heb geproefd hoe lekker het is. Ook zag ik de technologieën die er voor zorgen dat het eten nog mooier, nog lekkerder, nog langer houdbaar en vaak goedkoper werd. Ik zag hoe de marketing er voor zorgde dat we nog meer gingen kopen, hoe we nog meer suikers binnen krijgen, nog meer voedsel verspillen en een nog grotere afvalbelt achterlieten.

Voeding en marketing

Maar het tij lijkt te keren. Ik ben echt niet de eerste die dit tegen is gaan staan. Misschien staat het jou ook wel tegen.  Daar speelt de marketing dan weer handig op in. Websites van voedingsproducenten vertellen ons dat ze ‘ambachtelijk’ zijn. Ik weet eerlijk gezegd niet precies wat dat betekent. Werk ik in een ambachtelijke bakkerij? Is ambacht gerelateerd aan het vak dat je beoefend? Hoeveel mensen je in dienst hebt? Of je in ploegen werkt of niet? Ligt het aan hoeveel klanten je levert. Ligt dat aan de machines waar je mee werkt? Zelfs het NVWA weet het niet.

Zonder dat ik dat zeg, willen klanten graag geloven dat het brood uit onze bakkerij volgens het oude ambacht wordt gemaakt. En ja het is zo! Onze bakkerij staat vol met sexy bakkers die met bloem stuiven, met gespierde armen het deeg staan te kneden en voor de ovens hun shirt uitgooien, zodat je hun gespierde bovenlijven ziet. Ze vegen het zweet van hun voorhoofd  en trekken vervolgens de prachtigste broden met houten planken uit de ovens. Waarom denk je dat ik daar anders werk?

Naamloos

Groenten uit Voorhout

Biefstuk moet wel rood zijn en aardbeien limonade moet naar zoete aardbeien smaken. In de supermarkt staan ze de hele dag verse appeltaart voor ons te bakken, dat ruik je. Nou ja oké daar weet ik misschien wel dat ik gefopt wordt, maar ja, wat maakt het uit, ik neem het toch mee.  Wij willen het en de marketing doet het. Zal de romantiek van de boer en pure ingrediënten dan echt niet meer bestaan? Weet jij het? Ik denk dat ik iets daarvan heb gevonden in de winkel van Ted van der Maat.

Volgende week staat er om 10:00uur koffie voor me klaar bij een kweker uit Voorhout, die bij van der Maat levert. Ik ben benieuwd.

Groe(n)ten uit Voorhout, -xxx- jes To Maat


Volg mij 🙂

Wil je meer lezen? Door je e-mail adres in te vullen op mijn website, ontvang je automatisch bericht als ik een nieuwe blog heb geplaatst. Dit is ongeveer 1x per maand. Of volg me op Facebook en Instagram.

Bewaren